4. Sınıf Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı Ders Özeti

4.SINIFLAR TÜRKÇE NOKTALAMA İŞARETLERİ KONU ANLATIMI
Yazıda okumayı kolaylaştırmak ve yanlış okumayı önlemek için kullanılan işaretlere noktalama işaretleri denir.

Nokta ( . )

Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur.

• Her gün bir bardak süt içerim.

•Beraat okuldan geldi.

• Anneme çiçek alacağım.

Kısaltmalarda kullanılır.

• Dr. (doktor) • tic. (ticaret) • huk. (hukuk)

Sıra gösteren sayıların sonuna konur.

• 21. yüzyıl • 3. sınıf • IV. Murat

Tarihlerin yazılışında ay ve gün bildiren rakamların arasına konur. Ancak

aylar yazıyla yazılırsa nokta kullanılmaz.

• 23.4.1923 • 28.11.2007

Virgül ( , )

Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimelerin arasına konur.

• Kırtasiyeden kalem, silgi, kalemtıraş ve defter aldım.

• Eve geldim, ellerimi yıkadım, yemek yedim.

• Sarı saçlı, mavi gözlü, tombul bir bebekti.

Cümlede işi yapan kişiyi belirtmek için kullanılır.

• Kaan, halasının iş yerine gitti.

• Onur, babasının söylediklerini bir bir yaptı.

Hitap özelliği gösteren kelime ve kelime öbeklerinden sonra konur.

• Sevgili Teyzeciğim,

• Değerli Öğretmenim,

Soru  İşareti ( ? )

Soru anlamı olan cümlelerin sonuna konur.

• Neden bizimle oynamıyorsun?

• Bu resmi sen mi yaptın?

• Orada kaç gün kalacaksınız?

İki Nokta ( : )

Cümledeki açıklamalardan önce kullanılır.

• Annesi sordu:

— Neden yemeğini bitirmedin?

• İlkbahar mevsiminin ayları şunlardır: mart, nisan, mayıs

Unlem ‹flareti ( ! )

Seslenme, hitap, uyarı sözlerinden sonra ve anlık duygulara dikkat çekmede kullanılır.

• Ey Türk Gençliği!   • Hey! Buraya bakın.

• Eyvah, ocakta yemeği unuttum!

• Dikkat et! Düşeceksin

Kısa Çizgi ( - )

Birbiriyle ilişkili kelimeler arasında kullanılır.

• Yoğun kar yağışı nedeniyle İstanbul - Bolu kara yolu trafiğe kapatılmış.

• 2015 - 2016 öğretim yılı hepinize hayırlı olsun.

Satır sonuna sığmayan kelimeleri bölmek ve kelimeleri hecelerine ayırmak için kullanır.

• gereksi-nim          • ar - ka - da - şım

Tırnak  İşareti ( “ “ )

Başka bir kimseden ya da yazıdan olduğu gibi aktarılan sözleri belirtmek için sözcük başına ve sonuna konur.

• Atatürk, “Öğretmenler, yeni nesil sizin eseriniz olacaktır.” diyerek öğretmenlere ve öğretmenliğe verdiği önemi vurgulamıştır.

• Annem, “Haydi, gelin artık, yemek haz›r.” diye seslendi.

Kesme İşlareti ( ‘ )

Özel adlara getirilen ekleri ayırmada kullanılır.

• Burak’ı gördünüz mü?

• Ankara’ya uçakla gideceklermiş.

Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.

• TDK’nın yeni çıkan sözlüğünü aldım.

• TRT’nin düzenlediği şenlikleri izledin mi?

Sıralama bildiren sayıların aldığı ekleri ayırmak için kullanılır.

• Yarışmada 2’nci olduğunu duyunca biraz üzüldü.

• Kitabın 21’inci sayfasındaki 10’uncu problemi çözemedim.

Uzun Cizgi ( — )

Yazıda konuşmaları göstermek için kullanılır.

• — Niçin gülüyorsun?

— Aklıma bir fıkra geldi.

— Anlat da biz de gülelim o zaman!

Parantez ( )

Cümle içinde bir önceki kavramı açıklamak için kullanılır.

• Eş sesli (sesteş) kelimeleri öğrendik.

• Hafta sonları (cumartesi ve pazar) devlet daireleri kapalıdır.

4. Sınıf Türkçe Eklerin Yazılışı Konusu Anlatımı Ve Ders Özeti

Eklerin yazılışı

"de"lerin Yazımı

Dilimizde iki ayrı "de" vardır:

Hâl eki "-de": Ek olan -de, kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılır; ünlü uyumuna ve ünsüz benzeşmesine bağlı olarak "-de, -da, -te, -ta" biçimi vardır.

Evde kimse yok.

Bu kitapta her şeyi bulursun.

* * Hâl eki "-de" özel adlardan sonra geldiğinde kesme (') işareti ile ayrılarak yazılır.

Onunla Ankara'da tanıştım.

Çantam Sibel'de kalmış.

Bağlaç olan "de": Bağlaç olan "de"nin yalnız "de" ve "da" biçimi vardır. Kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.

Mehmet de bizimle gelecek.

Gelirken elma da aldım.

"ki'lerin Yazımı

 * * "-de" hâl eki almış sözcüklere eklenerek yer bildiren sıfatlar türeten "-ki" eki eklendiği sözcüğe bitişik yazılır.

Kolundaki yara iyileşti.

Elindeki tüm parayı harcadı.

* * Bağlaç olan "ki" ise ayrı bir sözcüktür ve kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Cümleleri ya da öğeleri bağlamak için kullanılır.

Beni dinlemedi ki anlasın.

O ki sınıfın en çalışkanıdır, sınavdan zayıf almış.

 Uyarı:  "Sanki, halbuki, oysaki, mademki" sözcüklerindeki "ki"ler kalıplaşmıştır, bitişik yazılır.

"mi" Soru Ekinin Yazımı

* * "mi" soru eki cümleye soru anlamı katsın veya katmasın her zaman ayrı yazılır.

Okudu mu anlar.

Film bitti mi çıkacağız.

Onları hiç gördün mü?

* * Şahıs ekleri "mi" soru ekinden sonra gelir ve ünlü uyumuna uyar.

Geziye katılacak mısın?

Alilerle konuşmuyor musun?

Sayıların Yazımı

* * Sayılar hem rakamla hem de yazıyla yazılabilir. Edebî yazılarda sayılar yazıyla ve her sözcüğü ayrı yazılır.

Tatile on üç gün kaldı.

Banka işlemlerinde sayılar bitişik yazılır:

Hesapta beş milyon dört yüz lira var.

* * Çok sıfırlı sayılarda ana sayı rakamla diğer kısım yazıyla yazılabilir:

İstanbul'da 500 bin konuta ihtiyaç var.

* *  Saatler, istatistik verileri ve bilimsel araştırma sonuçları rakamla yazılır:

Toplantı 20.40'ta başladı.

Karışıma bu maddeden 8 gram ekleyeceksin.

  

Ay ve Gün Adlarının Yazımı

* * Ay ve gün adları bir tarihle kullanıldığında büyük harfle başlar, diğer durumlarda küçük harfle yazılır.

Müzik kursları 16 Ekim'de başladı

Atatürk Samsun'a 19 Mayıs 1919'da çıktı.

Kardeşim 5 Mayıs 1987 Pazar günü doğmuş.

Okullar eylülde açılır, haziranda kapanır.

Kısaca: Rakam varsa ay ve gün adları büyük , rakam yoksa küçük yazılır.

Birleşik Sözcüklerin Yazımı

Dilimizde birleşik sözcüklerin bitişik yazılabilmesi için birleşik sözcüğü oluşturan sözcüklerin ya ses değişikliğine ya da anlam değişikliğine uğraması gerekir.

* Sözcüklerin anlamını kaybetmesiyle bitişik yazılanlar:

imambayıldı    -sivrisinek     -   kaptıkaçtı    -görebilmek

görüvermek      -  bakakalmak      -   öleyazmak

Ses düşmesi ya da türemesi yoluyla bitişik yazılanlar:

 kayıp ol -kaybol     -   sabır et - sabret      - kayın ana  - kaynana

kahve altı - kahvaltı     -  ne için - niçin      -  his et - hisset  

red et - reddet       -     af ol - affol

 Aşağıdaki birleşik sözcükler anlamlarını koruduklarından ayrı yazılır:

kuru  fasulye     -    gül  suyu   -       zeytin   yağı  -  taş  kömürü  - bal  arısı

4. Sınıf Türkçe Sıfat (ön Ad) Konusu Anlatımı ve Ders Özeti

SIFAT (Ön Ad)

Bir varlığın  sayısını, rengini, biçimini, durumunu veyerini  bildiren kelimelere SIFATdenir.

Sıfatlar ikiye ayrılır.

1- Niteleme sıfatları                        2- Belirtme sıfatları .

 

A- NİTELEME SIFATLARI:

Varlıkların durumunu, renklerini ve şekillerini bildiren sıfatlara niteleme sıfatı denir.

B- BELİRTME SIFATLARI:

Varlıkları işaret ve soru yolu ile bildiren, onların yerlerini, sayılarını bildiren sıfatlara denir.

 1- Sayı sıfatları: Varlıkların sayısını belirten sıfatlara denir.

ü  Üçelma  (kaç?)

ü  Dördüncü sınıf (kaçıncı?)

ü  İkişersıra (kaçar?)

2- İşaret sıfatları: Varlıkların yerini   işaret yolu   ile bildiren kelimelere denir.

v Bu ağaç.  (hangi?)           v Şuaraba.           v  O kuş.         v Öteki çanta.

3- Soru  sıfatları: Varlıkların yerlerini, durumlarını, sayılarını   soru yolu ile belierten sıfatlardır.

v Hangi ev?       v Kaç evro?       vKaçıncı yıl?      vKaçar şeker?    vNasıl film?

3- Belgisiz  sıfatları: Varlıkların tam olarak değil de yaklaşık olarak belirten sıfatlar denir.

vBiraz peynir. vBirkaç ceviz.  v Başka çiçek.  vHer öğrenci.   vBazı günler  

vBütün yıl.

Etkinlik 1.- Cümlelerde geçen sıfatları bulunuz. Sıfatların türlerini ve neleri belirtiklerini yazınız. (defterinize yazınız.)

örnek:

Ø  Tatilde üç kitap okudum.

 (üç kitap  -      sayısını belirtiyor.      - belirtme sayı sıfatı.)

Ø  Annem pazardan sivri biber aldı.

Ø  Maçta kaç gol attın?

Ø  Pembe elbisemi çok seviyorum.

Ø  Bu ayakkabıyı daha çok beğendim.

Ø  Hasta adam daha fazla dayanamadı.

Ø  Bazı öğrencilen okula galmadi.

*Aşağıdaki cümlelerde yer alan sıfatların altını çizin ve  yer aldığı grubu işaretleyiniz.

Cümle	Niteleme Sıfatı	Belirtme Sıfatı	İşaret Sıfatı	Soru Sıfatı	Sayı Sıfatı	Belgisiz Sıfat
Mavi elbisemi babam aldı.
Her gece yatmadan önce dişlerimi fırçalarım.
Bu akşam bize gidiyoruz.
Buraya öbür yoldan geldim.
Sınava beş kişi katıldı.
O evi dayım boyadı.
Babam gölde büyük balık yakaladı.
İri elmaları ayrı yere koyalım.
Hangi okula gidiyorsun?
Bazı insanlar yardıma muhtaç.

4 Sınıf Türkçe Cümlenin Öğeleri Konusu Anlatımı ve Ders Özeti

CÜMLENİN ÖĞELERİ

Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Yargı bildirmek cümle olmanın en önemli koşuludur. Şahıs bildirmek, cümle olmak için her zaman gerekli değildir. Cümlede bulunabilecek öğeler, yüklem, özne, nesne ve tümleçlerdir. Bunların özelliklerinin neler olduğunu şimdi ayrı ayrı görelim. 

1- YÜKLEM 
Cümlede işi, hareketi, yargıyı, bildiren unsura denir. Yüklem genlikle cümlenin sonunda bulunur; ancak günlük konuşmalarda, atasözlerinde ve şiirde yüklemin yeri değişebilir. Yüklemi sonda bulunan cümlelere “kurallı cümle” denir. Yüklemi sonda bulunmayan cümlelere ise “devrik cümle” denir. 

Örnekler: 
 Ali okula geldi. (geldi yüklem)(K.C.) - Dersime çalıştım. (çalıştım yüklem)(K.C.) 
 Annem yemek yaptı. (yaptı yüklem) (K.C.) - Kitap okudum. (okudum yüklem) (K.C.) 
 Görmedim Ömer Amcayı.(görmedim yüklem) (D.C.) - Değme tenime benim. (değme yüklem)(D.C.) 

2- ÖZNE 
Yüklemin bildirdiği işi, hareketi yapan veya yargının gerçekleşmesine araç olan unsura denir. Özneyi bulmak için yükleme “kim, ne” soruları sorulur. 
Örnekler: 
 Ahmet geldi. (Kim? Ahmet = Özne) 
 Babam, ayakkabı aldı. (Kim? Babam = Özne) 
 Öğrenciler yerlerine oturdular. (Kim? Öğrenciler = Özne) 
 Kitap yere düştü. (Ne? Kitap = Özne) 
 Manzara ne kadar da güzel. (Ne? Manzara = Özne) 

3- ZARF TÜMLECİ 
Yer yön sebep miktar durum ve zaman bildirerek yüklemi açıklayan unsurdur. Zarf tümlecini bulmak için yükleme, “nasıl, niçin, neden, ne kadar, ne zaman, kim tarafından ne tarafından” soruları sorulur. 
Örnekler: 
 Kırgın kırgın yüzüme bakma öğretmenim.(Nasıl?) 
 Karanlık bir gecede onu gördüm. (Ne zaman?)
 Sıcaktan tüm ekinler yanmıştı. (Niçin ?) 

4- DOLAYLI TÜMLEÇ
Yönelme, bulunma ve çıkma bildirerek cümlenin anlamını tamamlayan unsura denir. Dolaylı tümleci bulmak için yükleme,“kime, kimde, kimden, nereye, nerede, nereden, neyden” sorusu sorulur. 

Örnekler: 
 Banu cebine kalemlerini koydu. (Nereye koydu?) 
 Elçiler saraya yeni giriyordu. (Nereye giriyordu?) 
 Taştan su çıkarıyordu. (Neyden çıkarıyordu?) 
 O, iki gün önce buradan ayrıldı. (Neyden ayrıldı?) 
 Şu elmadan üç kilo verir misin? (Neyden verir misin?)

4. Sınıf Türkçe Soyut Ve Somut İsimler Konu Anlatımı ve Etkinliği

SOMUT VE SOYUT İSİMLER 

Somut İsimler : Beş duyudan herhangi biriyle algılayabildiğimiz, kavrayabildiğimiz varlık ve kavramların isimleridir.

Soyut İsimler : Beş duyudan herhangi biriyle algılanamayan, madde hâlinde bulunmayan ve zihnimizle kavradığımız veya var olduğuna inandığımız varlıkların isimleridir.

Aşağıdaki isimleri somut isim veya soyut isim olarak değerlendirin ve ilgili bölümü işaretleyin.

İSİMLER	SOMUT  İSİMLER	SOYUT   İSİMLER
ağaç	x
akıl		x
kitap
sevgi
sevinç
çay
bitki
korku
şüphe
rüya
portakal
elma
merak
çocuk
dergi
kıskançlık
özlem
hüzün
mutluluk
otomobil
duman
su
balık
deniz
ruh
balıkçı
melek
heyecan
toprak
zeka